पाल्पा, चैत २८
नेपालकै पुरानो दक्षिण एशियाकाे ठूलाे ढोका पाल्पा तानसेन शितलपाटीकाे मूल ढोकाको मर्मत भएको छ । तानसेन नगरपालिकाले पाल्पा दरबार परिसरलाइ विश्वसम्पदा सूचीमा समावेश गर्ने याेजना अगाडी बढाएसँगै जीर्ण अवस्थामा रहेकाे मूल ढोकालाई पुरानै स्वरुपमा मर्मत गर्ने कार्य सुरू गरिएकाे हाे ।
तानसेनका नगर प्रमुख सन्तोषलाल श्रेष्ठले आगामी २०८१ असार मसान्तभित्र काम सक्ने गरी मूल ढोकाको मर्मतसुधार सुरु भएको र यसका लागि ८१ लाख ९५ हजार १२९ रुपियाँमा ठेक्का लगाइएको बताए । उनले दरबार क्षेत्र बाहिरकाे पर्खाल निर्माण लगायतका कार्य पनि पुरातत्व विभागकाे प्रत्यक्ष निगरानीमा काम सम्पन्न हुने क्रममा रहेकाे बताए । पाल्पा दरबार परिसरको ऐतिहासिक नक्सा र संरचना बिग्रन नदिने गरी हाल सो क्षेत्रमा नगरपालिका, लुम्बिनी प्रदेश सरकार तथा पुरातत्व विभागको लगानीमा पर्खाल लगाउने कार्य भएरहेको छ ।
एक सय ७० वर्षपहिले नेपालको आन्तरिक सुरक्षा तथा बाह्य सुरक्षालाई ध्यान दिँदै मूल ढोका तथा दरबार परिसरका संरचना बनाइएको थियो । मूल ढोकाको उचाइ पाँच मिटर बढी र चौडाइ तीन मिटर रहेको छ । ढोका बनाउन ठूला काठ र ठूला ढुङ्गाको प्रयोग गरिएको छ । वि.स. १९११ सालमा दरबारको सुरक्षाका लागि पाल्पा दरबार परिसर वरिपरि डेढ मिटर चौडा कडा चट्टानको पर्खाल र भित्र हातहतियारसहित सेनाको टोली प्रवेश गर्न मिल्ने ढोका तत्कालित प्रधानमन्त्री जङ्गबहादुर राणाका भाइ बद्रीनरसिंह कुवँरले दरबार परिसरको सुरक्षाका लागि मूल ढोका बनाउन लगाएका थिए ।
