पारासिटामोल-एक जानकारी

पारासिटामोल-एक जानकारी

अहिले डेंगु को महामारी फैलिरहेको छ र यस्तो बेला प्रयोग हुने औषधि  पारासिटामोल को अभाब भैरहेको छ पारासिटामोल को एस्तो हाहाकार चलिरहेको समय मा आउनुहोस पारासिटामोल सम्बन्धि केहि जानकारी जानिराखौ |

पारासिटामोल  सामान्यतया ज्वरो घटाउने र हल्का दुखाइ कम गर्ने औषधि को रुप मा प्रयोग गरिन्छ। पारासिटामोल एउटा औषधिको ब्रान्ड नाम हो जसलाई खास भन्दा  एसिटामिनोफेन भनिन्छ|

नेपाल मा एस्लाई सिटामोल भनेर धेरै ले चिन्नु हुन्छ र प्रचलित पनि छ  किनकि सिटामोल बि.स २०३० साल पछि  शाही औषधि लिमिटेड बाट उत्पादन  गरि नेपाल भर वितरण गरिन्थियो आफ्नो ब्रान्ड नेम सिटामोल  राखेको कारण ले हामि सबै लै सिटामोल भनेर नै जानेको बुझेको छौ |

सन् १८७८ मा हार्मोन नर्थरोप मोर्स प्यारासिटामोल बनाउने पहिलो व्यक्ति थिए।  १८८३ मा चिकित्सा प्रयोगको लागि पेश गरिएको थियो। यद्यपि, यसको सुरक्षा प्रोफाइलको गलत व्याख्याको कारण, १९५० को दशकसम्म यसको सीमित प्रयोग मात्र गरियको थियो।

यो सन् १९५० सम्म संयुक्त राज्य अमेरिकामा व्यावसायिक प्रयोगको लागि उपलब्ध थिएन।  सन् १९५० मा प्रारम्भिक परिचय पछि, निर्माताहरूले यसलाई  १९५३  सम्म व्यावसायिक प्रयोगबाट हटाए। स्टर्लिंग-विन्थ्रोप कम्पनीले यसलाई पानाडोल नाम अन्तर्गत मार्केटिङ गर्न थाले। म्याकनिल ल्याबोरेटरीजले सन् १९५५ मा चिल्ड्रेन्स टायलेनोल एलिक्सरको नाममा संयुक्त राज्य अमेरिकामा बेचेको थियो।

अष्ट्रेलियाले सन् १९५६ मा यसलाई व्यावसायिक रूपमा प्रयोग गर्न थाल्यो। सुरुमा ट्राइजेसिक नाममा बेचिन्थ्यो, यो औषधि प्यारासिटामोल, क्याफिन र एस्पिरिनको संयोजन थियो।

१९५९ सम्म प्रिस्क्रिप्शनद्वारा पारासिटामोल  प्राप्त गर्न सकिन्थियो । त्यसपछि यो ओभर-द-काउन्टर (प्रिस्क्रिप्शन बिना किन्न पाइने ) औषधिमा बदलियो। आज, यो औषधि सबैभन्दा धेरै प्रयोग गरिन्छ, यो संयुक्त राष्ट्रमा दुखाइ र ज्वरोको लागि सबैभन्दा सामान्य रूपमा प्रयोग हुने औषधि हो |

यो औषधिले सामान्यतया ज्वरो घटाउने हल्का दुखाइ कम गर्ने औषधीको रूपमा काम गर्छ। टाउको दुख्ने, मांसपेशी दुख्ने, गठिया, ढाड दुख्ने, दाँत दुख्ने, चिसो र ज्वरो जस्ता धेरै अवस्थाहरूको उपचार गर्न प्यारासिटामोल प्रयोग गरिन्छ|

यो औषधि कसरी काम गर्छ भन्ने सही विज्ञान अज्ञात छ। यद्यपि, त्यहाँ दर्जनौं विश्वसनीय सिद्धान्तहरू उपलब्ध छन्। वैज्ञानिकहरू र डाक्टरहरू विश्वास गर्छन् कि यो औषधिले  मस्तिष्क र मेरुदण्ड, वा केन्द्रीय स्नायु प्रणालीमा काम गर्छ। यसले  शरीरले  मस्तिष्कमा पठाउने पीडा संकेतको तीव्रता कम गर्न मद्दत गर्छ।

 यसले प्रोस्टाग्ल्यान्डिनको संख्या घटाउन वा रोक्न सक्छ जुन तपाईंको शरीरले पनि रिलीज गर्दछ।

 जबसम्म तपाइँ सिफारिस गरिएको मात्रा लिनुहुन्छ, यो एक सुरक्षित औषधि हो।यो औषधि सिफारिस गरिएको मात्रा भन्दा बढी प्रयोग नगर्नुहोस्। पारासिटामोलको ओभरडोजले गम्भीर हानि निम्त्याउन सक्छ। वयस्कहरूको लागि अधिकतम मात्रा 1 ग्राम (1000 मिलीग्राम) प्रति मात्रा  र 4 ग्राम (4000 मिलीग्राम) प्रति दिन हो। पारासिटामोलको बढी प्रयोगले कलेजोमा क्षति पुर्‍याउन सक्छ। यदि तपाइँ प्रति दिन मादक पेय पिउनुहुन्छ भने, प्यारासिटामोल लिनु अघि आफ्नो डाक्टरसँग सल्लाह लिनुहोला |

केही मानिसहरू यो औषधि लिनबाट जोगिनै पर्छ। कम्तिमा, प्यारासिटामोल खानु कति  सुरक्षित छ वा छैन   भनेर चिकित्सक वा फार्मासिस्टलाई सोध्नुहोस् र सल्लाह लिनुहोस्

कलेजो वा मृगौला समस्या भएका मानिसहरू

बढी अल्कोहल पिउने व्यक्तिहरू

एपिलेप्सी वा क्षयरोगको औषधि सेवन गर्ने व्यक्तिहरू

प्यारासिटामोलसँग एलर्जी छ भने यो औषधि प्रयोग नगर्नुहोस्।

प्यारासिटामोलले गर्भमा रहेको बच्चालाई हानि गर्छ कि गर्दैन भन्ने थाहा छैन। प्यारासिटामोल प्रयोग गर्नु अघि, यो औषधि आमाको दूधमा जान सक्छ र  बच्चालाई हानि पुर्‍याउन सक्छ। यदि तपाईं गर्भवती हुनुहुन्छ भने आफ्नो चिकित्सक संग सल्लाह लिनुहोला |

यी माथि को समस्या भयको व्यक्ति हरु ले यो औषधि लिनु भन्दा अगि चिकित्सक संग सल्लाह लिनु उपयुक्त हुनेछ। 

पारासिटामोलका साइड इफेक्टहरू

 यो सामान्यतया हो किनभने तपाईंको शरीरले केही सामग्रीहरू सहन सक्दैन। पारासिटामोलका को निम्न साइड इफेक्टहरू हुन सक्छन

वाकवाकी वा पेट दुखाइ,

खान मन नलाग्नु वा अरुचि

गाढा पिसाब, माटोको रंगको मल

चिसो

 मुख भित्र र वरपर घाउ वा अल्सर

जन्डिस (छाला वा आँखा पहेलो हुनु)।

छाला दाग ,असामान्य रक्तस्राव वा चोट

पारासिटामोल ओभरडोज लक्षण

यो औषधिमा ओभरडोज हुने सम्भावना छ। यदि तपाइँ सिफारिस गरिएको मात्रा  भन्दा बढी लिनुहुन्छ भने, यी लक्षणहरू देखिन्छ |

ओभरडोज लिएको केही घण्टापछि बिरामी (वाकवाकी) र बिरामी हुनु (वान्ता), पेट दुख्ने वा दुखाइ, पसिना  आउने महसुस हुन सक्छ। २४ घण्टापछि दाहिने तर्फ (कलेजो भएको ठाउँमा) करङ मुनि दुख्ने र आँखाको सेतो भाग र छाला पहेँलो हुने (जन्डिस) हुन सक्छ।

मात्रा जानकारी

सामान्य मात्रा : 325 देखि 650 मिलीग्राम प्रत्येक 4 देखि 6 घण्टामा वा 1000 मिलीग्राम प्रत्येक 6 देखि 8 घण्टामा मौखिक

पारासिटामोल 500mg ट्याब्लेट: प्रत्येक 4 देखि 6 घण्टामा एक वा दुइ चक्की  मौखिक रूपमा

पारासिटामोल एक लोकप्रिय र सुरक्षित ओभर-द-काउन्टर औषधि हो। जबसम्म तपाइँ सिफारिस गरिएको मात्रा  पालना गर्नुहुन्छ, यसले विभिन्न सामान्य स्वास्थ्य समस्याहरूको उपचार गर्न मद्दत गर्न सक्छ। यदि तपाइँसँग प्रश्न वा चिन्ता छ भने सधैं आफ्नो डाक्टरसँग जाँच अथवा सल्लाह गर्नुहोस् । फार्मासिस्ट बिजेन्द्र बिक्रम राणा

प्रतिक्रिया दिनुहोस